Düşük yavru veriminin çeşitli nedenleri olabilir. Öncelikle en iyi sayıda yavruya ulaşabilmek için önkoşullar neler onlara bir göz atalım.

1. Kuşlara (ana, baba) bağlı nedenler:
a- Ana babaya bağlı nedenlerin en başında sağlık gelmektedir. Ancak sağlıklı kuşlardan sağlıklı ve yeterli sayıda yavru elde edilebilir. Dişi kuşun cinsiyet organları onun yumurtlaması için gerekli işleyişe sahip olmalıdır. Aynı zamanda erkeğin cinsiyet organları da yumurtayı dölleme yeteneğinde olmalıdır. Sağlık ile ilgili konuları başka bir yazımda detaylı olarak işleyeceğim.
b- Ana ve baba yumurtlama gerçekleştikten sonra onların üzerinde yatarak ve gerektiğinde onları çevirerek, bu yumurtalardan yavru çıkması için gerekli davranışları gösterme yeteneğinde olmalılar.
c- Bildiğimiz gibi yavrular çıktıktan sonra ilk günlerde kursak sütü ile beslenirler. İşte yine ana ve babanın süt salgılama yetenekleri yerinde olmalıdır. Kursak sütü salgısı kuş yaşlandıkca geriler. Dolayısıyla eşler seçilirken yaşlı kuşlara genç eşlerin verilmesine dikkat edilmelidir. Çift, yavrularına düşkün olmalı yani yavruya bakma özellikleri güçlü olmalıdır.

2. Çevreye bağlı nedenler:
a- Çevreye bağlı nedenlerin başında besleme gelmektedir. Üretim sezonu dışında özellikle dişilerin yağlanmamasına dikkat edilmelidir. Bu nedenle kışın mümkünse ağırlıklı olarak arpa verilmelidir. Yemleme bir kez yapılmalı ve kuşların yiyebildikleri kadar arpa verilmelidir. Eğer buğday veriliyorsa miktarını dörtte bir oranında azaltınız. Özellikle soğuk günlerde veya uzunca uçuşlar sonrasında yemlerine bir miktar mısır katınız yada normalde verdiğiniz yemden biraz fazlasını veriniz. Kuşlarınızı çiftleştirmeden bir hafta önce, onların eni konu kızmalarını sağlamak için yemlerine fiğ, kırık bakla, burçak ve yemlik bezelye gibi proteinli daneler katınız ya da dörtte bir oranında piliç besi yemi veriniz. Yumurtlama sonrasında bu tip yemlemeye devam ediniz. Yavrular 7-10 günlük olduktan sonra yemdeki proteinli dane oranını yada piliç besi yemini arttırınız. Yem yanısıra temiz ve berrak suda çok önemlidir. Mümkünse kümeste hergün taze su bulundurulmalıdır.
b- En az besleme kadar kümesin havalanması ve güneş alması da önemlidir. Hayvanların gübresinden dolayı kapalı kümeslerde amonyak oranı çok çabuk yükselir. Amonyak, özellikle nemli bölgelerde daha da büyük bir sorundur. Kuşlarımızın üşümesinden korkmayalım. Kümeslerimizi elimizden geldiğince iyi havalandıralım. Nem ve kötü hava soğuğa nazaran kuşlarımızın daha büyük düşmanlarıdırlar. Kümesimizde büyük havalandırma açıklıklarının olması ve özellikle iyi havalarda bunların açılmaları çok önemlidir. Diğer zamanlarda da rüzgardan korumak yeterlidir. Kümesin havasının kötü olmasının diğer bir nedeni de kümesin hayvan sayusuna göre küçük olmasıdır. Sevgili yetiştiriciler, hayvan sayınızı kümesinize göre ayarlayınız. Önemli olan kuşlarımızın sayıca fazla olmaları değil, kaliteli ve sağlıklı olmalarıdır.
c- Yuvalıklar mümkün olduğunca büyük olmalıdır. Yuvalıklar, yetiştirdiğimiz kuşlarımızın büyüklüklerine bağlı olarak en az 50 cm genişliğinde, 40 cm derinliğinde ve 30 cm yüksekliğinde olmalıdır.Yuvalığın içerisine ya tahtadan yada piyasada satılan yuvarlak plastik folluklardan koyunuz. Bunlar yavruların temiz kalmasını, dolayısıyla kolay kolay hastalanmamasını sağlar.

Sevgili güvercin severler, gördüğünüz gibi başarılı bir kümes yönetimine giden yol kolay değil. Elbetteki yukarıda size önerdiklerimizi yapmak zorunda değilsiniz. Dediğim gibi bunlar öneri. Yavru veriminin nelere bağlı olduğunu gördükten sonra eminim sizler de kendi kümesinizde düzeltmeniz gereken problemleri, bizim de önerilerimizi dikkate alarak kendi yöntemlerinize göre çözeceksinizdir.

Doç. Dr. Türker Savaş

Sevgili arkadaşlar bir çoğumuzun en büyük sorunlarından biri üretim zamanında güvercinlerimizden yavru alamamaktır. Bazı kuşlarımızın yumurtada oturmaması veya iyi bakmaması bu soruna en büyük sebep diyebiliriz. Bu yüzden bir çoğumuz bakıcı kuşlara yöneliriz ve genelde bakıcı kuşlarımızı iyi yavru bakan kuşlardan seçeriz. Doğal olarak bu yöntemide uyguladığımızda karşımıza yumurta günlerini denk getirememe sorunu çıkmaktadır. Bu sorunuda en iyi yöntemle yani yeni olmuş yumurtaları muhafaza ederek çözebiliriz.

Nasıl muhafaza ederiz?

Öncelikle söylenmesi gereken birkaç önemli nokta var. Yumurta yapmış kuşun altından yumurtalarını hemen almanız gerekmektedir. Anne ve babasının oturmamasını sağlamanız gerekmektedir. Oturursa o yumurtanın çıkmama oranı yüksek olmaktadır bu yüzden ilk yumurtayı bıraktığı zaman oturmadan altından alıp altına bir boş yumurta veya yapay yumurta varsa elinizde bakıcı kuşlarınızın yumurtasınıda koyabilirsiniz. Tabi 2 gün sonra diğer yumurtayı yapınca onuda aynı şekilde altından almanız gerekmektedir ve yine başka bir yumurta koymanız gerekmektedir. Kuşun altından aldığınız yumurtaları bir yerde müdafa edebilirsiniz. Yalnız müdafa süreniz 7 gün ile 10 gün en geç 12 gün içinde bakıcıların altına konulması gerekmektedir. Daha uzun süre müdafa edeceğiniz yumurta çıkmaya bilir bunuda unutmayınız. ( Müdafa  şekillerini aşağıda belirteceğim. ) Ayrıca altından yumurtasını alıp yerine boş yumurta koyduğunuz kuşunuzun altından koyduğunuz boş yumurtayı 1 hafta boyunca almamanızda fayda vardır çünkü altından aldığınız ve yerine başka yumurta koyup bir müddet oturtmazsanız dişi kuşta yumurtadan kesilme gibi bir durum söz konusu olabilmektedir. Bununda en büyük nedeni ise erkek kuşun yumurta görmediği zaman dişi kuşla tekrar ve çabucak eş tutma yüzündendir diğer yumurta etkisinden kurtulamadan tekrar eş tutup yumurta yapması bu işlemi sürekli gerçekleştirmesi bir müddet sonra dişiyi yoracaktır sorunlar çıkacaktır bilmenizi isterim.

Muhafaza şekilleri; Yumurtalarınızı kinder sürpriz yumurtası ( bakkal marketlerde var ) içerisinde çıkan sarı kutu içerisinde saklayabilirsiniz ama küçük kuşların yumurtası için en mantıklısıdr iri kuşun yumurtası sığmaz sığsa bile çıkarırken veya koyarken kırılabilirsiniz.

Ayrıca danone yoğurt kutularının içindede saklayabilirsiniz buna büyük ve küçük yumurtalarda girebilir boyutları yeterlidir. İsterseniz bu iki yöntemdede pamuk veya selpak kullanabilirsiniz. Yumurtaları koruma amaçlı sarabilirsiniz.

Bir diğer yöntemde marketlerden aldığımız tavuk yumurta koli kutuları bunlarında içerisinde saklayabilirsiniz kırılma riski yoktur tek tek tavuk yumurtası şeklinde yerleştirerek muhafaza edebilirsiniz.

Birde bir kap içerisinde saklayabilirsiniz bu yöntem genelde fazla yumurta elinizde varsa tercih edebilirsiniz bu yöntemde genelde ya komple pamuğa sarabilirsiniz veya soba, mangal külünde saklayabilirsiniz. Bu yöntemde kap altına pamuk veya kül serilir sonra yumurtalar koyulur sonra üstü tercih edilenle kapatılır saklama süresi aynıdır.

Yazan: Fehmi Ateş

Güvercinurfa arşiv yazarı

hünkari